Labradory które przeszły do historii – niezwykłe psy ratownicze, przewodnicy i bohaterowie wojenni
Wśród sławnych labradorów wyróżnia się Endal – brytyjski pies asystujący, uhonorowany medalem za odwagę. Buddy został pierwszym psem przewodnikiem w USA w 1928 roku. Marley, bohater bestsellera „Marley i ja”, zdobył serca milionów czytelników. Frodo, ratowniczy labrador, uratował wiele osób w czasie akcji poszukiwawczych. Jake brał udział w misjach ratunkowych po 11 września i huraganie Katrina, stając się symbolem bohaterstwa.
Labradory od dziesięcioleci cieszą się opinią bardzo inteligentnych i lojalnych psów, które potrafią wykazać się oddaniem wobec swoich właścicieli, niezwykłym bohaterstwem w najtrudniejszych sytuacjach. Te psy odznaczają się wyjątkowym węchemintuicją oraz umiejętnością podejmowania właściwych decyzji w krytycznych momentach. Historia zna wiele przypadków, gdy przedstawiciele tej rasy ratowali ludzkie życie, służyli w armiach różnych krajów czy wspierali osoby z niepełnosprawnościami. Ich natura sprawiła, że stały się nieocenionymi partnerami w służbach ratowniczych na całym świecie. Z pomocą łagodnemu charakterowi i niezwykłej chęci do współpracy, labradory sprawdzają się doskonale podobnie jak w roli psów pracujących, jak i domowych ulubieńców. Można przyjrzeć się bliżej konkretnym historycznym przykładom, które pokazują prawdziwe oblicze tej wyjątkowej rasy : od bohaterów wojen światowych po faktycznych ratowników z Ground Zero.
Labradory w służbie wojennej i militarnej
Podczas konfliktów zbrojnych XX wieku labradory odegrały znaczącą rolę jako psy wojskowe. Ich zdolności do wykrywania min, lokalizowania rannych żołnierzy oraz przenoszenia depesz czyniły z nich nieocenionych członków jednostek militarnych. W czasie II wojny światowej wiele labradorów służyło w armiach alianckich, wspierając żołnierzy na froncie zachodnim i wschodnim. Psy te wykazywały się niezwykłą odpornością na stres bojowy oraz umiejętnością zachowania spokoju w ekstremalnych warunkach. Ich naturalna inteligencja oraz łatwość w przyswajaniu komend sprawiały, że szkolenie wojskowe przychodziło im z niezwykłą łatwością. Podczas operacji desantowych w Normandii parę labradorów uczestniczyło w misjach rozpoznawczych, pomagając wykrywać miny na plażach. Jeden z psów ratował rannych żołnierzy, wyciągając ich z zagrożonych stref pod ostrzałem przeciwnika (szczególnie niebezpieczne zadanie). Czy możemy sobie wyobrazić większe oddanie? Historia wojskowa zapisała wiele takich przypadków heroizmu, choć nazwiska przewodników i kryptonimy operacji często pozostają tajne do teraz.
Psy ratownicze po katastrofach i klęskach żywiołowych
Zdolności węchowe labradorów czynią z nich doskonałych ratowników w sytuacjach kryzysowych:
- Lokalizacja osób zagrzebanych pod gruzami – labradory potrafią wyczuć człowieka nawet pod kilkumetrową warstwą betonu
- Poszukiwania w trudnym terenie górskim lub leśnym, gdzie tradycyjne metody zawodzą
- Wykrywanie ofiar lawin śnieżnych w ekstremalnych warunkach meteorologicznych
- Ratownictwo wodne – dzięki naturalnej predyspozycji do pływania mogą ratować tonących
Po zamachach z 11 września 2001 roku w Nowym Jorku parędziesiąt labradorów pracowało nieprzerwanie przy Ground Zero. Psy te przeszukiwały rumowisko World Trade Center przez wiele tygodni, wykazując się niesamowitą wytrzymałością i determinacją. Niektóre z nich pracowały po paręnaście godzin dziennie – ich łapy krwawiły od ostrych elementów, lecz kontynuowały misję. Jeden z ratowniczych labradorów znalazł ponad dwadzieścia osób pod gruzami, co stanowi rekord w historii akcji ratowniczych.
Przewodnicy niewidomych i psy asystujące
W dziedzinie psów przewodników dla osób niewidomych labradory nie mają sobie równych. Ich cierpliwość, stabilny temperament oraz umiejętność oceny sytuacji w ruchu ulicznym sprawiają, że są świetnym wyborem dla programów treningowych na całym świecie. Pierwszy systematyczny program szkolenia labradorów jako przewodników rozpoczął się w latach 30. XX wieku. Od tego czasu tysiące osób z dysfunkcją wzroku odzyskało niezależność dzięki tym czworonożnym pomocnikom. Proces szkolenia trwa zazwyczaj od osiemnastu do dwudziestu miesięcy i obejmuje: naukę poruszania się w przestrzeni miejskiej, omijanie przeszkód, rozpoznawanie sygnalizacji świetlnej oraz inteligentne nieposłuszeństwo (gdy wykonanie komendy mogłoby zagrozić człowiekowi). Labradory potrafią zapamiętać dziesiątki tras, rozpoznają sklepy, przystanki komunikacji miejskiej i konkretne budynki. Ich zdolności kognitywne pozwalają im na podejmowanie samodzielnych decyzji w sytuacjach nietypowych. Jedno z najbardziej niezwykłych zachowań odnotowanych w literaturze kynologicznej to przypadek, gdy labrador uratował swojego niewidomego właściciela przed wpadnięciem pod nadjeżdżający pociąg metra, zrzucając go na peron i osłaniając własnym ciałem. Psychologiczna więź między przewodnikiem a jego psem często przewyższa zwykłe relacje właściciel-zwierzę. To partnerstwo oparte na całkowitym zaufaniu i wzajemnej zależności. Niektóre labradory po zakończeniu służby pozostają z rodzinami jako ukochane zwierzęta domowe, przekazując swoje zadania młodszym psom.
Aktualnie programy treningowe rozszerzyły zakres umiejętności labradorów o asystę dla osób z autyzmem, epilepsją czy cukrzycą. Psy te potrafią wyczuć nadchodzący atak epileptyczny nawet paręnaście minut przed jego wystąpieniem, a u diabetyków – wykryć niebezpieczne wahania poziomu cukru we krwi. Ich nos zawiera ponad 220 milionów receptorów węchowych (dla porównania człowiek ma ich około 5 milionów), umożliwia to im wykrywać subtelne zmiany chemiczne w organizmie człowieka. Czy istnieje technologia, która mogłaby dorównać tym naturalnym zdolnościom?
Labradory podbijają ekrany: od psotników w komediach po bohaterów animacji
Labradory retrievery od lat zachwycają widzów swoją charyzmą i wszechstronnością w rolach filmowych i telewizyjnych. Ta ciekawa rasa, znana z lojalności i przyjaznego usposobieniaw sam raz daje efekt jako towarzysz rodziny lub odważny podróżnik. Jednym z najbardziej ikonicznych przykładów jest Marley z filmu *Marley i ja* z 2008 roku, opartym na autobiograficznej książce Johna Grogana. Ten czekoladowy labrador, grany przez parę psów tej rasy, wniósł do historii kina obraz nieokiełznanego, ale kochającego pupila, który testuje cierpliwość całej rodziny. Film stał się hitem, a Marley symbolizuje typowego labradora – pełnego energii i psot. Innym klasykiem jest Chance z *Dziennika przeżyć psa podróżnika* (Homeward Bound: The Incredible Journey, 1993), młody labrador, który w duecie z golden retrieverem Shadowem przemierza dzicz, by wrócić do właścicieli. Ta wzruszająca historia podkreśla odwagę i determinację labradorów.

W animacjach labradory także błyszczą, na przykład Duke z *Sekretnego życia zwierzaków domowych* (2016). Ten niezdarny, ale sympatyczny labrador wnosi humor do świata nowojorskich pupili. W serialu animowanym *Głowa rodziny* (Family Guy) Brian Griffin to antropomorficzny labrador – intelektualista, pisarz i głos rozsądku w dysfunkcyjnej rodzinie Griffinów.
Labradory pojawiają się też w innych produkcjach, jak *Sekretne życie psa* (A Dog’s Purpose, 2017), gdzie jedna z inkarnacji Bailey’ego to właśnie labrador o imieniu Buddy, uczący się na nowo miłości do człowieka. Rasa ta często gra psy policyjne w dokumentach i serialach kryminalnych, np. wykrywacze narkotyków dzięki wyśmienitemu węchowi. W reklamach telewizyjnych labradory symbolizują najlepszego psa domowego, jak w kampaniach karm dla psów czy ubezpieczeń. Ich powszechność wynika z fotogeniczności i łatwości trenowania. W Wielkiej Brytanii Rusty z sitcomu *The Royle Family* był czarnym labradoremintegralnym elementem brytyjskich salonów. Labradory kradną serca w fabułach, ale i w reality show o psach ratunkowych. Ich medialna obecność wzmacnia wizerunek rasy jako uniwersalnego aktora. Z pomocą takim rolom labradory pozostają jedną z najchętniej obsadzanych ras w przemyśle rozrywkowym. Przyszłość zapowiada kolejne gwiazdy tej rasy na małych i dużych ekranach.
Psy to wspaniali towarzysze, którzy chętnie uczestniczą w rodzinnych rozgrywkach. Sporo producentów tworzy gry planszowe z motywem czworonogów, gdzie gracze wcielają się w opiekunów zwierząt lub samych psów. Podczas spokojnych wieczorów nasz pupil często kładzie się obok stołu, obserwując kolorowe plansze i figur. To doskonały sposób na wspólne spędzanie czasu z rodziną.
Endal: labrador-ratownik, który uratował mężczyznę po kraksie i zdobył serca świata
Endal, urodzony w 1995 roku jako czarny labrador retriever, szybko stał się ikoną psiego heroizmu. Został wyszkolony przez organizację Support Dogs jako pies asystujący dla George’a Hulse’a, byłego oficera Royal Navy, który doznał poważnych obrażeń kręgosłupa w wypadku samochodowym w 1991 roku. George był sparaliżowany od pasa w dół i potrzebował pomocy w codziennych czynnościach, np. otwieranie drzwi, wyjmowanie zakupów czy nawet włączanie światła. Endal opanował te zadania perfekcyjnie, ale przeszedł do historii dzięki aktom odwagi, które uratowały życie swojemu panu. W maju 2001 roku, w czasie spaceru w parku Docklands we wschodnim Londynie, George upadł i stracił przytomność po uderzeniu głową o chodnik. Endal natychmiast zareagował – najpierw próbował postawić pana na nogi, a gdy to nie wyszło, wepchnął go na pobliskie łóżko w wózku inwalidzkim, przykrył kołdrą i pobiegł po pomoc do przechodzącej osoby.
Ta historia wstrząsnęła Wielką Brytanią i trafiła na pierwsze strony gazet. Endal otrzymał prestiżową nagrodę Golden Bonzo Award w 2002 roku jako pierwszy pies asystujący uhonorowany tym wyróżnieniem za bohaterską postawę. Był także nominowany do nagród PAWS Awards i stał się bohaterem książki „Endal: How One Dog Changed Our Lives Forever” autorstwa Alli Scatchard i George’a Hulse’a. Labrador służył swojemu panu aż do emerytury w 2006 roku, po czym zamieszkał z Sandrą Willington, wolontariuszką, która pomogła w jego szkoleniu. Endal miał także psa syna o imieniu Endal Junior, który kontynuował tradycję pomocy. Jego życie było pełne publicznych występów, w tym wizyty w Pałacu Buckingham, gdzie spotkał królową Elżbietę II.
Endal odszedł 13 lipca 2009 roku w wieku 14 lat, otoczony opieką swojej rodziny. Jego dziedzictwo przetrwało dzięki fundacjom promującym psy asystujące oraz filmom dokumentalnym, jak „Endal: The Super Dog”. Do teraz inspiruje trenerów psów i przypomina o niezwykłych zdolnościach labradorów. Statystyki pokazują, że psy tej rasy są najczęściej wybierane do pracy ratowniczej ze względu na inteligencję i lojalność – Endal był tego doskonałym przykładem. Jego historia podkreśla, jak głęboka więź między człowiekiem a psem może zmieniać świat.

